Urodzona w 1938 roku amerykańska pisarka, eseistka, poetka; autorka kilkudziesięciu powieści oraz wielu sztuk teatralnych, tomów opowiadań i poezji. Laureatka licznych nagród, w tym National Book Award za powieść Oni (1969, wyd. polskie 1974) oraz pięciokrotna finalistka Nagrody Pulitzera. Począwszy od powieściowego debiutu With Shaddering Fall (1964), Oates konsekwentnie buduje swój pisarski styl, łącząc elementy literatury gotyckiej z krytyką społeczną. Szczególnie interesuje ją temat przemocy i kwestia praw kobiet. W Polsce największy rozgłos zdobyła jej powieść Blondynka (2000, wyd. polskie 2022), poświęcona Marilyn Monroe. Od lat Joyce Carol Oates uchodzi za jedną z głównych kandydatek do literackiej Nagrody Nobla.

Fot. Dustin Cohen

Urodzona w 1978 roku w Madrycie hiszpańska poetka, pisarka, reżyserka teatralna, aktywistka LGBT skupiająca się przede wszystkim na walce o prawa transkobiet. Ukończyła historię na Uniwersytecie Autonomicznym w Madrycie, specjalizując się w mediewistyce. Wydała zbiory poetyckie Fantasmas (2010), Irredento (2011), La próxima tormenta (2014), La habitación de las ahogadas (2017). Jest autorką sztuki teatralnej Música silenciosa (2008), pisuje również do prasy. Niedobry zwyczaj to jej pierwsza powieść. W 2023 roku za swoją działalność aktywistyczną otrzymała nagrodę hiszpańskiego Ministerstwa Równouprawnienia. Jest współzałożycielką grupy teatralnej STRIGA.

Fot. Flor Downes

Ludmiła Ulicka urodziła się w 1943 roku w Dawlekanowie w Baszkirii, dokąd jej żydowską rodzinę ewakuowano podczas wojny. Z wykształcenia biolożka, po studiach pracowała w Instytucie Genetyki Akademii Nauki ZSRR, skąd w 1971 roku wyrzucono ją za druk przekładów zagranicznej literatury – wówczas zajęła się pisaniem. Sławę przyniosły jej w latach dziewięćdziesiątych filmy, do których stworzyła scenariusze, oraz powieść Sonieczka (1992, wydanie polskie 2004).

Utwory rosyjskiej pisarki, przełożone na blisko trzydzieści języków, zdobyły liczne nagrody literackie, między innymi Nagrodę Medici, The Grinzane Cavour, Rosyjskiego Bookera, Bolszoj Knigę. W Polsce poza Sonieczką ukazały się Medea i jej dzieci (2004), Przypadek doktora Kukockiego (2006), Szczerze oddany Szurik (2007), Daniel Stein, tłumacz (2012), Zielony namiot (2013), To tylko dżuma (2024), Drabina Jakowa (2024). Ludmiła Ulicka jest również aktywistką – założona przez nią fundacja wspiera humanitarne inicjatywy i działa na rzecz krzewienia idei tolerancji oraz kulturowej różnorodności. Pisarka otwarcie opowiedziała się przeciw napaści Rosji na Ukrainę, przez co władze uznały ją za zagranicznego agenta i wydały nakaz usunięcia jej książek z krajowych bibliotek i księgarń. Sama Ulicka musiała wyemigrować – obecnie mieszka z mężem w Berlinie.

Fot. Oleg Dorman

Amerykański dziennikarz śledczy, od lat zajmujący się problematyką związaną z Everestem. Pracował m.in. w „Men’s Journal”, „Outside”, „Men’s Fitness” i „GQ”, gdzie publikował reportaże z podróży po całym świecie. Zdobył nagrody Amerykańskiego Stowarzyszenia Wydawców Magazynów i Stowarzyszenia Wydawców w Wielkiej Brytanii. Pracował również jako przewodnik terenowy. Mieszka z rodziną w Los Angeles.

Fot. Dave Mullin

Urodzony w 1955 roku amerykański religioznawca, profesor Uniwersytetu Karoliny Północnej. Autor kilkudziesięciu książek, w tym wielu bestsellerów, poświęconych zwłaszcza krytyce tekstu Nowego Testamentu. Po polsku ukazały się dotąd cztery jego pozycje: Prawda i fikcja w Kodzie Leonarda da Vinci (2004, wyd. polskie 2005), Przeinaczanie Jezusa. Kto i dlaczego zmieniał Biblię (2005, wyd. polskie 2009), Naśladowcy Jezusa. Prawda i fałsz – Piotr, Paweł i Maria Magdalena (2006, wyd. polskie 2010), Nowy Testament. Historyczne wprowadzenie do literatury wczesnochrześcijańskiej (1997, wyd. polskie 2014); z tej ostatniej korzysta się powszechnie w amerykańskich college’ach i na uniwersytetach. Ehrman jest laureatem wielu nagród przyznawanych przez środowisko naukowe.

Fot. Dan Sears © THE UNIVERSITY OF NORTH CAROLINA AT CHAPEL HILL 2012

Urodzona w 1962 roku w Dublinie irlandzka pisarka i eseistka. Studiowała filozofię i literaturę angielską w Trinity College w Dublinie oraz twórcze pisanie na Uniwersytecie Anglii Wschodniej w Norwich. Pracowała jako producentka w telewizji RTÉ. Zadebiutowała zbiorem opowiadań The Portable Virgin (1991). Ma w dorobku osiem cenionych i nagradzanych powieści, między innymi Tajemnicę rodu Hegartych (2007), za którą przyznano jej najważniejszy jak dotąd laur – Nagrodę Bookera. Za kolejne powieści otrzymała m.in. Andrew Carnegie Medal for Excellence in Fiction (2012) i Nagrodę Kerry Group Irish Fiction (2016). Jest członkinią Królewskiego Towarzystwa Literatury oraz Irlandzkiej Akademii Sztuk – Aosdána. Mieszka w Dublinie.

Fot. Hugh Chaloner

Urodzona w 1967 w Seattle amerykańska dziennikarka, krytyczka literacka i eseistka. Kierowała działem krytyki filmowej w „Seattle Weekly”, publikowała m.in. w „Vogue” i „The Nation”, stale współpracuje z „New York Timesem”. Prowadzi zajęcia kreatywnego pisania na Uniwersytecie Waszyngtońskim, swojej macierzystej uczelni. Zadebiutowała w 2010 roku głośnym tomem Pozerka. Moje życie w dwudziestu pozycjach jogi. W 2017 roku ukazał się pamiętnik Love and Trouble. A Midlife Reckoning, a w 2023 esej Potwory. Dylemat fanki. Umiejętnie łączy refleksję nad współczesną kulturą z wątkami autobiograficznymi, co nadaje jej książkom osobisty, wiarygodny ton. Mieszka w Seattle.

fot. Stanton J Stephens

Urodził się w 1924 roku w Warszawie, wczesne dzieciństwo spędził w Sulejówku. W 1936 roku został uczniem Gimnazjum imienia Stefana Batorego. Sześć lat później, po tajnych kompletach, zdał maturę i podjął studia w szkole medycznej Jana Zaorskiego. W 1943 roku przystąpił do konspiracji. W czasie Powstania walczył na Woli, na Starym Mieście, w Pasażu Simonsa, później na Powiślu. Po wojnie ukończył studia lekarskie. Pracował w szpitalu w Elblągu (jako ordynator oddziału dziecięcego), następnie w warszawskiej klinice pediatrycznej rozpoczął specjalizację II stopnia. W 1957 roku pojechał na wycieczkę do Włoch i postanowił nie wracać do kraju. W 1960 roku zamieszkał w Stanach Zjednoczonych, gdzie po kolejnych studiach został lekarzem psychiatrą. Oprócz Mrówki na szachownicy (1983) opublikował książkę Jak wybrałem wolność na Zachodzie i inne wspomnienia (1995). Zmarł w roku 2018.

Zdjęcie ze zbiorów Muzeum Powstania Warszawskiego.

Urodzona w Filadelfii amerykańska dziennikarka i reporterka. Współpracuje m.in. z National Public Radio, BBC Culture, „New York Timesem”, „Los Angeles Timesem” i „Wired”, gdzie pisze przede wszystkim o sztuce i muzyce. Jej pierwsza książka Dlaczego warto rozmawiać o Sinéad O’Connor ukazała się w 2023 roku.

Fot. Ebru Yildiz

Sławomir Sochaj (1980, Wrocław) – dziennikarz, z wykształcenia politolog, absolwent Uniwersytetu Wrocławskiego. Od blisko dwudziestu lat zajmuje się komunikacją, brandingiem i śledzeniem trendów w popkulturze. Jego debiutancka książka „Niedopolska. Nowe Spojrzenie na Ziemie Odzyskane” (Filtry, 1924) została nominowana między innymi do Nagrody Conrada, Nagrody Literackiej im. Witolda Gombrowicza oraz Literackiej Nagrody Warmii i Mazur „Wawrzyn”. W październiku 2026 roku ukaże się w Filtrach jego najnowszy esej „Ja nie miałem nic, ty nie miałaś nic. Jak Polska stała się nową ziemią obiecaną”. Autor tropi w nim kulturowe źródła polskiego sukcesu gospodarczego i zastanawia się, na ile udało nam się stworzyć język, by go opisać.

Fot. Tomasz Grabowiecki